Reisverslag Derde Rijk Tour

10 t/m 13 mei 2012

 

.

 

Aantal kilometers: 865

Aantal locaties: 35

Aantal dagen: 4

Aantal musea's op de route: 6

Bezochte musea's door ons: 4

Nadat we verschillende touren hebben gedaan door Frankrijk, Polen en 'n stukje van België, wilden we ook graag eens naar het hol van de leeuw! Wat was er nog over van het Derde Rijk? De Eagle's nest stond hoog op ons lijstje, net als Nürnberg. We speurden internet af en bekeken documentaires om locaties te zoeken die te maken hadden met het Derde Rijk. Zo kwamen we erachter dat in Oostenrijk ook nog het een en ander te zien was. De plaats waar Hitler geboren is, waar hij zijn jeugd doorbracht, waar hij naar school ging en waar hij op het internaat zat in een klooster daar waar hij het eerste hakenkruis zag! Zo konden we de locaties zien waar het allemaal begonnen was! Onze reis moest beginnen in Oostenrijk, en hiervoor planden we er een dag extra bij, want eerst was het de bedoeling om 3 dagen te gaan. Het geboortehuis staat net over de grens, de andere locaties liggen een stuk landinwaarts. Vanaf Mauthausen ligt alles perfect op de route richting Berchtesgaden. Ons eindpunt was uiteindelijk Nürnberg, vanaf daar was het nog maar 5 uur rijden naar huis. De locaties waren genoteerd, de route was gemaakt, de tijdsplanning was af, we hoefden er alleen nog maar naar toe te rijden.

 
Dag 1, 10 mei 2012
 
Omdat we veel locaties te bezoeken hadden op deze dag, was de planning om rond 7 uur in de morgen aan te komen in Braunau am Inn, het geboortehuis van Hitler. We reden om de beurd de hele nacht door en kwamen mooi op tijd aan. Het huis is goed herkenbaar van de foto's van internet die we bij ons hadden. Het is nog precies hetzelfde! Voor het huis staat een gedenksteen, deze is afkomstig uit de steengroeve van Mauthausen en is in 1989 geplaatst. Er staat de tekst op: Voor vrede, vrijheid en democratie Nooit meer fascisme Gedenk de miljoenen doden. Hitler werd hier in 1889 geboren, 2 jaar later verhuisde de familie naar Linz. Vanaf hier gingen we door naar Leonding, waar Hitler een grote gedeelte van zijn jeugd heeft doorgebracht, zijn jeugdwoonhuis staat er ook nog steeds! Tegenover dat huis liggen zijn ouders Alois en Klara begraven. Het ligt op een uur en 25 minuten rijden vanaf Braunau am Inn.
   
Zo'n 3 weken voordat wij deze reis gingen maken had de gemeente van Leonding het graf opgeruimd omdat er regelmatig nazi's naar het graf kwamen. Zij gebruikte deze als een bedevaarts oort, en de plaatselijke bewoners stoorde zich daaraan. Het woonhuis was ook nog goed te herkennen van de oude foto's. De voortuin was nu stoep en straat, en in plaats van 2 schoorstenen heeft het huis er nu nog 1. Het huis is in 2002 gerenoveerd en dient nu als bureau voor de begraafplaats dat aan de overkant ligt. Aan het huis is verder niks te zien dus we gingen de plaats maar eens bekijken waar het graf van de ouders van Hitler was. We voelden ons totaal niet op ons gemak op de begraafplaats. Er was opvallend genoeg best wat beweging. Links en rechts waren mensen de graven en bloemen aan het onderhouden.
We moesten even rondlopen voordat we de plaats gevonden hadden. Op de foto's stond een grote boom, ook deze was weggehaald! Door de positie van een muur en de kerktoren op de achtergrond konden we de plaats achterhalen, anders hadden we deze nooit gevonden. Er was dus helemaal niks meer te zien! We gingen dus snel weer verder, naar concentratiekamp Mauthausen. Het verschil met de andere kampen die wij bezocht hebben is dat de muren en wachttorens van Mauthausen helemaal van steen zijn gemaakt! Dat maakt het kamp zo bijzonder. Altijd zo indrukwekkend is de toegangspoort.
Tijdens het Derde Rijk hing er nog een grote adelaar boven, deze is na de bevrijding vernietigd. Naast de vele joden zaten hier ook politieke gevangenen vast. Het kamp was actief van 8 augustus 1938 tot 5 mei 1945 en kostte aan 95.000 mensen het leven. Het kamp is redelijk groot, wij hebben er 2 uur rondgelopen. Achteraan in het kamp is een groot ravijn, daar bevond zich de granietgroeve. Om het kamp op te bouwen moesten de gevangenen de 'dode klim' maken. Vanuit het ravijn moesten ze de klim naar boven maken op een trap van 186 treden met met een steen van tientallen kilo's op hun rug. Hier lieten veel het leven. Je kunt de klim via de trap nog steeds maken, wij pastte daarvoor! Ook indrukwekkend zijn de gaskamers en de verbrandingsovens. Deze zijn nog helemaal intact. Na een eetpauze, reden we door naar het plaatsje Fischlham. In Fischlham staat de eerste school van Hitler, waar hij heeft leren lezen en schrijven.

Het gebouw staat er nog, alleen is het nu een woonhuis. Aan de zijkant van het huis hangt een plakaat met de tekst: "Hier heeft Adolf Hitler leren lezen en schrijven. 1895-1897. Geen heil, maar onheil! Hij bracht verstoring en de dood aan miljoenen mensen." Het is een best leuk gebouwtje. Het lijkt alsof het een rechthoekig gebouw is, maar aan de zijkant versmald het. Daaraan is een boog gemaakt van hetzelfde gesteente. Je kunt daar onderdoor lopen op een trap, dan sta je recht voor de kerk van Fischlham. Hitler zat hier 2 jaar op school. Met Adolf was er in deze jaren nog niks aan de hand, hij ging zelfs naar een klooster in Lembach en de onderwijzers waren tevreden over hem. Wij reden in 15 minuten van Fischlham naar Lambach, waar het klooster Benediktinerstift stond. Deze was gemakkelijk te vinden, precies in het hart van het stadje tegenover de winkelstraat en naast rivier De Traun.

Wat deze locatie zo bijzonder maakt, naast dat Hitler hier op het internaat zat, is dat hij op de binnenplaats van het klooster voor het eerst een hakenkruis zag. Nadat wij dit nagetrokken hadden bleek dat deze nog steeds te zien is! Op het sängerknaben-Institut in het klooster was de leraar van Hitler onder de indruk van zijn stem en liet hem meezingen in de sängerknaben. Toen we voor het gebouw stonden, hebben we de foto's vergeleken uit die periode en het is erg goed herkenbaar. Je kunt onder de toren doorlopen, dan kom je op de binnenplaats uit. Al snel zagen we aan het einde een betonnen gevel waar een beeld van Maria onder staat. Daarboven in het beton staat de afbeelding die Hitler zo inspireerde, en heeft deze vervolgens gebruikt als symbool van de Nazi's. Een apart idee als je ervoor staat. Nadat we van het gebouw wat foto's gemaakt hadden en door het stadje gelopen te hebben, reden we door naar Berchtesgaden in Duitsland. Daar verbleven we een nacht in het Alpensport Hotel aan de rand van het centrum. Het was dan al tegen de avond. Voor na het eten hadden we enkele locaties van de Obersalzberg op de planning staan. Ik had deze genoteerd voor het geval wij nog tijd en zin hadden in de avond.
Nadat we genoeg hadden uitgerust op de kamer, gingen we op pad in de omgeving. Na een poosje zoeken door de bossen vonden we een ruïne van de Theaterhalle in de bossen op de Obersalzberg. Enkele overblijfselen van bunkers rondom de theaterhal vonden we helaas niet. Het moest zich op de berg bevinden, het terrein was moeilijk begaanbaar met erg steile gedeeltes. In het bos wordt het erg snel donker. Voordat het echt donker begon te worden zijn we met de auto op zoek gegaan voor een geschikte locatie voor onze traditionele barbeque. Locaties met uitzicht of langs een rivier of beekje heeft bij ons de voorkeur. Op het moment dat we het bijna op wilde geven, vonden we een ideaal stuk precies langs een stromend beekje. Onze avond kon niet meer stuk! We namen de geslaagde dag nog eens door en keken uit naar wat nog komen gaat.
 
 
Dag 2, 11 mei 2012
 
De tweede dag begon al vroeg, De Eagle's nest stond op het programma en deze zou om half 9 open gaan. Toen we daar aankwamen was het nog gesloten. We vroegen een werkneemster van de souvenirshop, die net aan kwam lopen, hoelaat het open zou gaan. Tot onze grote schrik bleef het nog een week dicht! Op de website stond: Geopend vanaf mei! Wij waren er in de derde week van Mei dus we hadden zeker niet gedacht dat het nog gesloten zou zijn. Het was een grote teleurstelling want hier hadden we erg naar uitgekeken! We konden het gebouw bovenop de berg wel fotograferen met de tele-lens. Maar elk nadeel heeft vaak ook z'n voordeel: nu hadden we tijd voor de locaties in de omgeving die we anders niet zouden zien! Als eerste gingen we naar het documentatiecentrum. Een mooi museum met veel documenten en foto's uit de omgeving van Berchtesgaden uit de nazi periode. Ook foto's van het Berghof en de Mooslahnerkopf met het Theehuisje.
Onder het documentatiecentrum was een bunker te bezichtigen. De obersalzberg is een netwerk van bunkers die met elkaar verbonden zijn met ondergrondse gangen. Enkele zijn nog begaanbaar, maar het grootste gedeelte staat onder water of is ingestort. De bunker onder het documentatiecentrum is van binnen opgeknapt en voorzien van licht en ventilatie. Je vind in de gangen en de diverse kamers informatiebordjes waar de ruimtes voor diende. Ook is er een filmzaal gemaakt.

We reden door op zoek naar het huis en atelier van Albert Speer, de architect van Hitler. Het was niet moeilijk te vinden. Omdat het huis nu nog steeds bewoonbaar is, loopt er een weg naar toe. Omdat we niet recht voor het huis willen staan om foto's te maken, zijn we een heuvel aan de zijkant op gegaan. Zo konden we ongezien het huis bekijken. Het atelier was zo'n 50 meter naast het woonhuis. Beide gebouwen zijn grotendeels nog hetzelfde als in de nazi-periode, dus ook nog goed herkenbaar van oude foto's. We gingen vanuit hier naar de Berghof Bunkeranlagen. Daar was het huis van Hitler, hier is nu Hotel Zum Türken gevestigd. Naast het hotel is de ingang van de bunker. Een gave bunker om te bezoeken! De hoofdgang waar links en rechts diverse ruimtes zijn is heel erg lang! In totaal is het meer dan 350 meter, maar kun je er 150 meter in lopen.

Je mag hier geen foto's maken, helaas hebben we ons daaraan gehouden. Vanuit de bunkeranlagen gingen we op zoek naar de Mooslahnerkopf. De route van het Berghof naar de Mooslahnerkopf was Hitler's favoriete middagwandeling met zijn hond. Vaak als belangrijke gasten op bezoek kwamen bij Hitler, liepen ze samen naar het theehuisje dat op de Mooslahnerkopf stond. Helaas is deze na een bombardement vernietigd. Volgens verhalen die we hadden gelezen op internet was de locatie moeilijk te vinden! We hadden ons dus goed voorbereid, met een plattegrond met de route erop. In het midden ligt een groot golfterrein, je loopt precies om dat terrein heen, het kan niet missen! Het is wel dik een half uur lopen, maar de omgeving maakt veel goed.

Dankzij de routekaart hadden we het gevonden! Er is niks veranderd in de route, en het houten hek en het bankje staan ook nog op de Mooslahnerkopf. Het uitzicht is erg mooi. Je kunt de fondering van het theehuisje nog zien in het zand, meer is er niet van over. We liepen dezelfde route terug naar de auto, het neemt toch snel zo'n 1,5 uur in beslag. We reden door naar Stangass, een klein plaatsje waar de Second Reichskanzlei gevestigd was en het Dietrich-Eckart Krankenhaus. Het Reichskanzlei is gebouwd in 1936-37 en werd gebruikt als tweede overheidsgebouw. Na de oorlog in 1945 nam het leger van de V.S. het over en diende als bewapend hoofdkwartier van de strijdkrachten tot 1995. Nu is het een woonhuis. De grote adelaar boven de deur hangt nog steeds op zijn plaats. Voor aan de weg staat een bord over de historie van het gebouw. De bewoners van het huis zitten niet op bezoek te wachten en al snel werden we weggestuurd. We hadden gelukkig genoeg foto's dus gingen op zoek naar het ziekenhuis.

Het Dietrich-Eckart Krankenhaus is gebouw in 1939, en vanaf juni 1942 in gebruik genomen als militair ziekenhuis. Tot September 2009 is het ziekenhuis gebruikt als lokale kurklinik. Het gebouw staat nog helemaal overeind! We zijn er niet in geweest, wel op de binnenplaats voor de hoofdingang. Onder een afdak waren nog een paar gebruiksvoorwerpen te vinden, zoals een gasflessenkarretje en een stoel. Na deze locatie hadden we alles bezocht wat we op ons lijstje hadden staan. Met name doordat de Eagles Nest nog gesloten was, hadden we hier meer tijd voor. We reden door naar München, wat 1 uur en 30 min. rijden is vanuit Berchtesgaden.
 
We kwamen aan het eind van de middag aan in München. Nadat we ons hadden ingecheckt bij het hotel en we wat gegeten hadden, reden we de stad weer uit om naar Dachau te gaan. Dat is 40 min. rijden. Daar was het concentratiekamp Dachau en een SS schietbaan net buiten Dachau in Herbertshausen. De schietbaan was voor ons lastig te vinden, op het adres wat we hadden bleek niks te zijn. Na wat rondgereden te hebben zagen we toen we door een woonwijk reden, betonnen palen staan onder een grote rij met bomen. Dit was zo'n 75 meter te zien, het duidde op een hekwerk wat hier gestaan heeft. Dit moest de schietbaan zijn! We liepen er doorheen en kwamen uit op een open vlakte. Al snel zagen we een aantal informatieborden met foto's van de schietbaan. We hadden het gevonden! Je kunt duidelijk de banen zien, die zijn van elkaar afgeschermd door groene heuvels.
Er is ook een bunker te zien. Deze werd gebruikt om vijanden dood te schieten voor de muur. Hier zijn 4.000 russen geexecuteerd. Er staat een monument wat zich hieraan herinnerd. Als je het pad afloopt naar de oorspronkelijke ingang vind je daar het wachtershuis van de SS. Dit gebouw is niet veranderd, nu is het wel prive-terrein. Een stukje verder vind je de stenen pilaren aan beide zijde van de weg, daar zaten de SS emblemen op. In het steen kun je nog de gaten zien waar deze bevestigd waren. Wij reden door naar het concentratiekamp van Dachau, wat zo'n 10 minuten verder ligt.
 
Bij het kamp aangekomen zie je de toegangspoort met de wachttoren daar precies bovenop. Voor de poort ligt nog een stukje van de trailrails, met een klein perron er voor. Om binnen in het kamp te komen moet je door de ijzeren poort heen. In de poort staat met grote letters: 'Arbeid Macht Frei'. Als je voorbij de poort bent valt meteen op hoe groot het kamp is. Recht vooruit is een grote binnenplaats met aan de rechterkant het hoofdgebouw. In dit gebouw is een expositie te zien over kamp Dachau. Stom genoeg hadden wij ons niet bezig gehouden met de tijd, want om 17:00 uur gaat deze sluiten! Je kunt dan wel de rest van het kamp zien maar het hoofdgebouw gaat dan dicht. Het kampterrein is afgesloten met een groot hekwerk, net als bij alle andere concentratiekampen. Het verschil met Dachau is dat hier nog een gracht gemaakt is voor het hek, wat een ontsnapping bemoeilijkt. Er staan nog een aantal barakken overeind, deze zijn te bezichtigen van binnen. Als je verder naar achter gaat, geeft een laag stenen muurtje de omtrek aan van elke barak. Zo krijg je een goede indruk waar alle barakken gestaan hebben. Helemaal achteraan staat een groot monument, met een kerkje erbij. Links daarvan kun je naar de gaskamers en crematorium.
Als je hier doorheen loopt wordt je er weer stil van. De akelige koude sfeer die daar hangt is niet te omschrijven. Met deze indruk verlieten wij Dachau en gingen wij ons hotel in München opzoeken. Na het avondeten hadden we weer zin en genoeg energie om enkele locaties in de stad te bezoeken. Alles wat we die avond nog konden bezichtigen, scheelde tijd voor morgen! De locaties zoals koningsplatz, nsdap-gebouw, hofbrauhaus, nazi-schoolgebouw en het hoofdkwartier van de luftwaffe wilde we persee bij daglicht bezoeken. We zijn die avond langs het monument van de Feldherrnhalle gegaan, een plek met veel historie over de Putsch die in november 1923 plaats vonde in de straat precies naast het monument. Vergeet ook de straat precies achter dit monument niet! Via deze route liepen de anti-nazi's, om te voorkomen dat men de Hitler-groet moest brengen aan de leden van de SS die voor het monument stonden. Als je dit niet deed werd je vaak in elkaar geslagen. Deze route is gemarkeerd met bronze straatstenen. Deze straat wordt Drueckebergergasse (Lijntrekkerslaantje) genoemd.
 
Vanuit hier reden we met de auto (wat in München trouwens erg goed te doen is) naar een schoolgebouw waar de inslagen van de straatgevechten en bombardementen nog goed te zien zijn. Deze beschadigingen aan de muren van het gebouw zijn als monument bewaard gebleven. We volgden onze weg naar een voormalig appartement van Hitler, waar hij heeft gewoond van 1920 tot 1929. Bij het gebouw is niks meer te zien wat zich herinnerd hieraan. Na 1929 verhuisde Hitler naar een groter appartement in de Prinzregentenplatz. Deze heeft meer historie. Toen Hitler meer bekendheid kreeg, werd het hele gebouw zijn eigendom. In dit gebouw pleegde zijn halfnichtje Geli Raubal zelfmoord met zijn pistool op 18 september 1931. Onder het husi is in 1942 een schuilkelder gebouwd. Deze is nog steeds aanwezig, maar niet te bezoeken. Op 1 mei 1945 is het huis leeggeroofd door Amerikaanse troepen en veel spullen als souvenir naar Verenigde Staten genomen.
   
Vandaag de dag wordt het gebouw in gebruik genomen door de politie van München. Na een paar foto's zijn we terug gegaan naar het hotel omdat het al best laat was. Vandaag begonnen we in Berchtesgaden en eidigde in München. Ondanks dat het Eagle's Nest gesloten was, hadden we toch een zeer geslaagde dag!
 
 
Dag 3, 12 mei 2012
 
De planning van vandaag was om eerst naar Landsberg am Lech te rijden voor de Landsberg gevangenis en het voormalig kamp van Landsberg am Lech. De dagtour door de stad stond in de planning om vervolgens tegen de avond naar Nürnberg te rijden waar ons laatste hotel op ons stond te wachten. Naar Landsberg am Lech was het 40 minuten rijden. Vroeg in de morgen kwamen we aan. We moesten wel even zoeken, we waren het 3 keer voorbijgereden. Voor aan de weg in het gras staat een bord wat wijst naar het Europees Holocaust Monument, zo staat deze plaats nu in de boeken. Het kamp van Landsberg is een van de ondercommando's van het kamp Kaufering, wat een buitenkamp van Dachau was. Van het kamp is niet veel meer over. Wel staat er enkele vervallen barakken. Voor een barak stond een plakaat met de tekst 'Barak für Frauen'. Na foto's te hebben gemaakt, reden we door naar de gevangenis van Landsberg. Hitler heeft hier vastgezeten in 1924 en schreef hier zijn boek Mein Kampf.
Het gebouw is nog steeds in gebruik als gevangenis. We voelde ons niet op ons gemak, omdat we foto's stonden te maken van de gevangenis. Snel zijn we er met de auto omheen gereden om het gebouw er zo goed mogelijk op te krijgen. Vanuit Landsberg reden we terug naar München. Als eerste bezochten we het Hofbräuhaus. Hier heeft Hitler zijn eerste toespraak gehouden op 24 februari 1920. Dit gebouw heeft dus een belangrijke historische waarde. Overal zie je ook toeristen voor en in het gebouw. Nu is het nog steeds een bierzaal. Er is live muziek en overal staan lange tafels waar grote pullen bier wordt geschonken. Wij hadden zoiets nog nooit gezien, ik denk dat je dit ook alleen in Duitsland tegenkomt. Let wel op, deze zaal is niet de zaal waar Hitler heeft gesproken! Deze zaal is in een andere ruimte, waar wij niet in geweest zijn! Eigenlijk kwamen we er later pas achter, dat de oorspronkelijke zaal in een andere ruimte is. Ik heb ook geen idee of hier toeristen mogen komen. Het gebouw en de plaats is al erg bijzonder op geweest te zijn.
 
Wij gingen door naar het schoolgebouw waar vandaag de dag nog steeds hakenkruizen op te zien zijn! Dit gebouw bevindt zich 3 straten van het Hofbräuhaus af. Als je voor het gebouw staat, helemaal bovenaan zie je boven de ramen vele ornamenten van hakenkruizen. Erg apart om te zien vandaag de dag. Het kan nog aparter! Het voormalig hoofdkwartier van de Luftwaffe (foto) heeft aan de buitenkant van het gebouw betonnen stahlhelmen als docoratie en ijzeren hakenkruizen voor de ramen. Zelfs aan de straatkant naast een stoep zijn op ooghoogte duidelijk hakenkruizen te zien. Dit is heel erg bijzonder, want op de meeste bouwwerken uit de nazi-periode zijn alle hakenkruizen vernietigd! Aan de zijkant van het gebouw zijn ook nog Duitse adelaars te zien langs een toegangspoort. Via deze locatie gingen wij naar de Königsplatz. Deze locatie was in de nazi-periode gebruikt als instituten van de nazi's.
In 1988 is het plein weer ingericht zoals het oorspronkelijk was. Naast de mooie gebouwen is hier voor ons niet veel te zien. Het plein is heringericht door Paul Ludwig Troost, het gras werd vervangen door graniet en bomen werden gerooid. Wij sloten onze tour door München af met het voormalig administratiegebouw van de NSDAP. Het bijzondere hieraan is dat ook hier oranamenten van hakenkruizen te zien zijn. Het gebouw werd in 1937 gebouwd ook door Paul Ludwig Troost en bood plaats voor de registratie van de 8,5 miljoen leden van de NSDAP. Aan het einde van de oorlog werd de gehele administratie naar een papiermolen gebracht om vernietigd te worden, maar de molenaar verborg alles, waarna de Amerikanen er beslag op konden leggen. Wij reden snel door naar Nürnberg. Omdat we de dag hiervoor enkele locaties van de München dagtour al hadden bezocht, hadden we een paar uur tijdwinst.
 
Aan het einde van de middag kwamen we aan bij het documentatiecentrum van de Reichsparteitagsgelände. Die konden we mooi voor sluitingstijd meepakken. Een zeer interessant museum, waar alles te lezen en te zien is over de partijdagen in Nürnberg. Je krijgt een audiogids mee, deze is goed te volgen in het Engels. Je kunt via een soort loopbrug een stukje in het kongresshal komen. Dat is het grootste nog bestaande nazi gebouw. Hiervoor hebben we o.a. deze reis gepland. Toen we daar op de brug stonden, zag je mensen beneden lopen. Er was een grote opening waar zelfs een weg doorheen loopt. Links en rechts stonden binnenin dan ook enkele auto's. Leuk om te zien is dat je in het museum veel foto's kunt zien van de locaties die wij op de planning hadden staan.
Zo kregen we een goede indruk van hoe het in gebruik werd genomen. Nadat we het museum hadden bezocht, probeerde we met de auto het kongreshal in te rijden, wat zonder problemen lukte. We konden zelfs helemaal rondrijden en daardoor goede foto's maken! Aan de zijkant van de binnenplaats stonden veel schuurtjes, die gebruikte locale mensen als opslagplaats. Daarom staan er auto's. Wel erg sonde van zo'n gebouw met enorme historische waarde. Wij vinden de buitenkant mooier dan de binnenkant. Van buiten zie je echt het Romeinse erin terug met bogen en pilaren. Het schijnt dat Hitler zowiezo onder de indruk was van de Romeinen en heeft veel aspecten overgenomen. Trouwens super sonde dat het kongreshal niet af is. Als je de tekeningen ziet van het eindresultaat dan zie je hoe mooi het zou zijn. Aan de andere kant maar goed ook, want als het af was dat betekend dat de oorlog nog veel langer had geduurd. Na het gebouw van binnen en van buiten goed bekeken en op de camera vast gelegd te hebben, is het een paar honderd meter naar de Große Straße. Dit is de paradestraat voor de Wehrmacht. Deze straat is 2 kilometer lang en 20 meter breed. Vanwege het uitbreken van de tweede wereldoorlog is deze straat nooit voor een parade in gebruik genomen. Tegenover deze straat ligt het Zeppelinfeld met de Zeppelin tribune.
 
Je kunt langs het veld duidelijk de tribunes herkennen. De hoofdtribune is zelfs nog een stuk intact. Als je oude foto's bekijkt zie je het mooie architecteur ontworpen door Albert Speer. Weer de romeinse elementen die erin terugkomen. Grote gedeeltes van de tribune zijn afgebroken, maar het sprekersplatform in het midden is er nog steeds! Een apart gevoel om erop te staan. Tijdens de partijdagen stond het veld en tribunes overvol. Rondom het veld waren overal vlaggen te zien met het hakenkruis erop. Een erg mooie locatie om te bezoeken. Ook vlakbij is de Ehrenhalle/Luitpoldhain. Dit is gebouw ter ere van de dode uit de eerste wereldoorlog. Hitler gaf hier toespraken tijdens de partijdagen aan maximaal 150.000 mensen van de SA en SS. Het veld is nu een park met een groot grasveld. Wat er nog over is, dat is het monument van de Ehrenhalle.
   
Onze Derde Rijk Tour zit erop! Omdat we een aantal locaties s'avonds hadden bezocht, hadden we veel tijdwinst. Oorspronkelijk stonden de bezichtigingen in Nürnberg voor de 4e dag gepland, nu konden we deze dag gebruiken om rustig naar huis te rijden. We hebben vaak meegemaakt dat we tijd te kort hadden en dingen moesten schrappen, dus dit was ook wel een keer lekker. Nu hadden we veel bezichtigingen op een dag, dat is niet altijd fijn en niet voor iedereen weggelegd. Dus ik raad wel aan om de 4e dag te gebruiken. Het is natuurlijk per persoon verschillend wat hij/zij interessant vind, de een neemt meer tijd voor dingen dan de ander. Voor ons was het perfect. We kijken terug naar een mooie en leerzame ervaring. Wij gaan alvast de volgende tour plannen, al wordt het moeilijk om het steeds weer te overtreffen!