Reisverslag Maginotlinie

5 t/m 7 april 2013

 


 

Aantal kilometers: 496

Aantal locaties: 17

Aantal dagen: 3

Aantal musea's op de route: 12

Bezochte musea's door ons: 4

Dit is alweer onze 7e wo2-reis door Europa. Via internet zijn wij steeds op zoek naar nieuwe interessante locaties, waar we een reis van 'n paar dagen heen kunnen plannen. Toen we de Maginotlinie tegenkwamen werden we enthousiast. Een fortenlinie in Frankrijk langs de Duits, Luxemburg en Belgische grens. Na een paar weken zoeken hadden we de mooiste locaties opgeslagen, het concentratiekamp Natzweiler-Struthof lag niet heel ver van het eerste fort af. Het moeilijkste van onze reizen zijn nog altijd de dagplanningen en tijdschema's. In april zijn niet alle forten open voor publiek, en bij de meeste moet je reserveren voor een rondleiding. Wij hebben in 3 forten op voor ons uitstekende tijdstippen kunnen reserveren. Daarop is onze route en tijdschema ook afgesteld, maar het kwam allemaal erg goed uit! Ik moet zeggen dat 3 rondleidingen van ieder 2 uur ook echt genoeg is. Onze reis nam 3 dagen in beslag, en we hadden voor elke dag een rondleiding staan. Tussendoor bezochten we op eigen gelegenheid forten van de buitenkant en een aantal verlaten forten van binnen. De afwisseling was uitstekend. Onze reizen beginnen altijd met de locatie die het verste weg ligt, zodat de laatste locatie het dichtste bij huis is. We begonnen aan de Maginotlinie met de gedachten: dit is 'een van de 7 touren', maar na afloop bleek het voor ons een groot avontuur en we hadden ons zelf weer overtroffen!

 
Dag 1, 5 april 2013
 
De eerste locatie van onze Maginotlinie-tour was het concentratie-kamp Natzweiler-Struthof. Voor ons was het 5 uur en 15 minuten rijden. Iets voordat het kamp zijn deuren zou openen om 08:50 uur arriveerden we in het Franse Natzwiller. Ons viel meteen op, het ligt boven op een grote berg! Voor ons was dit het 5e concentratiekamp wat we bezocht hadden. Vanaf boven kijk je over het hele kamp heen. Er staan nog maar een paar barakken overeind, je kunt nog goed zien waar de rest gestaan heeft. Nog voordat je door de poort het kamp in gaat is een museum waar je vanalles over het kamp kunt vinden. Interessant om te zien is de verschillende radio- en communicatie apparatuur uit diverse landen wat daar uitgestald staat. In de eerste barrak nadat je door de poort heen bent is een expositie over het kamp te zien. Ook een schaalmodel van het kamp, met alle bijgebouwen daar omheen. Het crematorium is nog steeds intact.
   
We zijn zo'n 2 uur in het kamp geweest, toen vertrokken we naar Hatten om het kleine Kazemat Esch te zien. Langs de D28 naar Hatten was Kazemat Esch gemakkelijk te vinden. We wisten dat het niet geopend was, maar je kunt door een kleine poort die gewoon open is het terrein op lopen. Op het terrein staan diverse geschutskoepels, en er staat een tank op de bunker. Je ziet duidelijk de beschadigingen in het beton van de gevechten tussen de Duitsers en de Amerikanen. Na wat foto's gemaakt te hebben reden we Hatten in voor ons eerste fort. Je mag op eigen gelegenheid het fort in, waar in alle ruimtes exposities te zien zijn met poppen, machines, gebruiksvoorwerpen en wapens. Alles is origineel. Het fort is niet groot, als je de andere grotere forts eerder gezien had dan valt deze tegen! Dus een uitstekend eerste fort om te bezoeken!
 
In tegenstelling tot de andere forts, heeft Fort Hatten een groot terrein er omheen waar groot afweergeschut staat, diverse voertuigen en zelfs vliegtuigen te zien zijn. Ook leuk gemaakt zijn de nagebouwde controleposten van de Amerikanen en de Russen, en een stuk van de Berlijnse muur wat staat opgesteld. Midden op het terrein staat een gebouw waarin je allemaal schaalmodellen van de forten uit de Maginotlinie kunt zien. Erg leuk om te zien als je de andere forts nog moet bezoeken! Met een zeer goede indruk verlieten we Hatten en reden we naar Lembach waar we een rondleiding gereserveerd hadden in Fort Four à Chaux. Het was 35 minuten rijden en we kwamen mooi op tijd aan. Nadat we ons aangemeld hadden, kregen we een Engelse tekst mee. De rondleiding wordt in het Frans en Duits gegeven! Erg interessant en goed te volgen. In 2 uur tijd loop je zo'n 25 meter onder de grond door een groot gedeelte van de tunnels in het Fort.
 
De ruimtes die je te zien krijgt zijn allemaal opnieuw ingericht met originele voorwerpen die uit het fort komen. Zo krijg je een uitstekend beeld hoe het leven in het fort was voor de soldaten en officieren. Erg leuk om te zien was de geschutskoepel. De gids laat via een tv scherm zien dat deze nog steeds werkt. Als de gids aan een grote hendel draait zie je via het tv scherm dat aan de oppervlakte de koepel omhoog komt totdat het schietgat zichtbaar is. Na Fort Four à Chaux reden we naar Fort Schoenenbourg op 20 minuten rijden. Deze was gesloten dus we gingen het terrein verkennen en wat foto's maken. Hierna gingen we op zoek naar ons hotel, die hadden we van te voren op booking.com geboekt. We brachten de nacht door in Sturzelbronn. Dat lag precies tussen de locaties van vandaag en morgen in. Onze eerste dag zat erop, en is zeer geslaagd! Dat beloofd wat voor de rest van onze tour.
   
   
Dag 2, 6 april 2013

Vandaag weer vroeg uit de veren, want voor 09:30 hadden we een rondleiding gereserveerd voor Fort Simserhof in Siersthal. Vanaf ons hotel was het 30 minuten rijden, we kwamen op tijd aan om op het perkeerterrein van het fort te ontbijten. In dit fort kun je met een treintje door de gangen heen rijden. Voor een rondleiding moet je echt reserveren. Ik had gewoon een mailtje gestuurd dat ik met 2 personen een Engelse rondleiding wilde met de dag en het tijdstip dat ik het gepland had erbij. Het kon gelukkig, maar ik kan me voorstellen dat het in de zomermaanden erg druk is. Een mooi groot fort, waar door het museum veel aan gedaan is. Zo is er voor het fort een informatiecentrum, waar je o.a. souvenirs kunt kopen en een grote plattegrond van het fort te zien is aan de muur. Ook is er een ware bioscoop gebouwd naast het infocentrum. Een rondleiding neemt zo'n 2,5 uur in beslag.

Je krijgt in het bioscoopgebouw eerst een film te zien van ongeveer 15 minuten, waarna je in een electrisch treintje de munitieingang van het fort binnen rijdt. Je ziet geprojecteerde beelden op de muren in de gangen van het fort en er zijn verschillende geluidseffecten. Het ritje duurde ongeveer 25 minuten. Daarna mag je over een pad boven de ingang langs de berg omhoog lopen, waar je nog 1,5 uur een rondleiding krijgt door de soldateningang. Met weer een ervaring rijker reden we door naar Rohrbach, waar Fort Casso staat. Dit was een van de Forts wat gesloten zou zijn, dus even het terrein op en foto's maken van de buitenkant. Na Fort Casso gingen we naar het zuiden van Metz waar een SS-Sonderlager staat, of ookwel Fort Queuleu genoemd.
 
Fort Queuleu werd in de Tweede Wereldoorlog gebruikt als SS-Sonderlager, een kamp voor gevangenen van de Gestapo. Tussen de 1500 en 1800 mensen hebben hier gevangen gezeten. Velen werden gemarteld en 36 van hen kwamen hierdoor om het leven. Het is een fort wat niet meer in gebruik wordt genomen, maar verlaten kun je het ook niet noemen. Tot onze verbazing, is het terrein van het fort omgebouwd tot een park. In het midden een grasveld met een speeltuin. Tussen de diverse gebouwen en bunkers die je links en rechts in het bos ziet zijn paden aangelegd. Ook een hardlooproute is aangelegd met de diverse rek-oefentoestellen langs de paden. Achteraan het terrein is een voetbalveld. Hier zijn dus genoeg mensen aanwezig, en het terrein mag je gewoon op. Om sommige gebouwen staan hekken, eentje daarvan was open en hebben wij van binnen foto's gemaakt. Van de Maginotlinie-tour was dit tot nu toe het grootste fort wat wij gezien hadden, tenminste bovengronds. Achteraf was dit wel de minst mooie locatie die we bezocht hadden. Waarschijnlijk komt dat door het park wat erin is aangelegd. De andere verlaten forten liggen in de bossen, daar waar niemand komt. Dan heb je alle tijd en alle rust om het fort te ontdekken.
   
Vanaf de SS Sonderlager was het 20 minuten naar het noorden van Metz waar ook een bovengrondse fort op ons lag te wachten, Fort Plappeville. Een mooi en groot verlaten fort, dat bovenop een berg ligt in de bossen. Het is gebouwd tussen 1867 en 1898. In 1940 werd het bezet door de Duitsers en tot 1944 gebruikt als disciplinair kamp van de Wehrmacht. Het Duitse garnizoen werd in november 1944, omsingeld door elementen van de 379th Regiment van de U.S. 95th Infantry Division, sloeg diverse Amerikaanse aanvallen af, maar capituleerde uiteindelijk op 8 december 1944. Dit was 2 weken na de Duitse overgave van Metz. Tot 1995 is het fort door de Franse defensie gebruikt als instructiecentrum voor nieuwe rekruten voor de luchtmachtbasis Metz-Frescaty. Het terrein was een stuk moeilijker te vinden dan we hadden verwacht.
 
Het adres wat wij hadden is het laatste huis van het pad onderaan de berg. Als je dat pad afloopt moet je aan het eind recht omhoog de berg op om bij het fort uit te komen. In eerste instantie zijn we om de omheining heengelopen op zoek naar een ingang. We kwamen eerst bij de ingangspoort uit die je op de foto hierboven ziet, maar we hadden niet meteen gezien dat je gemakkelijk links-onder door het hek heen kon. Uiteindelijk gingen we terug naar deze poort, nadat we erachter kwamen dat er omheen lopen zeker 45 minuten zou duren. Zo groot is dit complex! Binnen is een grote binnenplaats, vanuit hier heb je een mooi overzicht over het terrein. Pas wel op! Want je mag eigenlijk niet op dit terrein komen. Overal hangen bordjes dat het Frans Militair terrein is met een artikelnr. van het strafrechtboek eronder, zoals wij deze ook in Nederland kennen. Ons hield het in ieder geval niet tegen!
   
Het is echt niemandsland en kan me niet voorstellen dat hier gecontroleerd wordt. Maar het blijft eigen risico. Wij vonden dit Fort zeker de moeite waard om te bezoeken. Indrukwekkend is de grote apelplaats, en de grootte van de gebouwen op het complex. Een erg mooi terrein om te bezoeken! Achteraf was dit het mooiste verlaten fort van onze Maginot-Tour. Na deze ervaring hebben we in Thionville ons hotel opgezocht en zijn we na het avondeten naar de Forten Anzeling, Michelsberg en Hackenberg gereden die in de directe omgeving lagen. Hackenberg schijnt de grootste uit de linie te zijn, maar deze was niet open toen wij er waren, dat wisten we van te voren. We probeerde nog voor het donker werd goede foto's te maken en een indruk te krijgen van de grootte van de forten. De tweede dag zat erop, hoogtepunten waren Fort Simserhof en Fort Plappeville. Morgen stonden 6 forten op het programma waarvan er 3 verlaten zijn, dat beloofde een nieuwe zoektocht te worden tussen de bossen.
 
 
Dag 3, 7 april 2013
 
De dag begon weer vroeg, dan konden we alle tijd goed gebruiken. Als eerste gingen we naar het verlaten fort Billig wat tussen de bossen ligt bij Oudrenne. Met behulp van een kaart met de locatie erop vergeleken we onze positie op de navigatie. We zijn de D255 3 keer heen en weer gereden, totdat we midden in een bocht een pad zagen lopen. Dit moest het zijn! Als je onze locatiepagina van Fort Billig bekijkt zie je dit pad ook op de foto's. Toen we tientallen meters het bos in liepen, zagen we de bekende witte bordjes met Franse vlag erop waarop gewaarschuwd wordt voor een Franse militair gebied. Nu wisten we zeker dat we goed zaten! We stuitte op tank- en infanterieversperringen. Het prikkeldraad liep dwars door het bos heen, en tussendoor allemaal metalen pinnen. Dus goed uitkijken waar je loopt! Daar doorheen gelopen konden we het Fort zien. Dit was de soldateningang van het fort. Over het beton groeide planten, best een fraai gezicht. Via de zijkant kun je ook bovenop het fort komen, daar zie je de geschutskoepels erop staan.
   
Je ziet duidelijk de sporen van de gevechten met de Amerikanen op de koepels, maar ook in het beton van het Fort. Na wat rondgekeken te hebben en foto's te hebben gemaakt, gingen we kijken of we de munitieingang van dit fort konden vinden. Deze ligt op zo'n 800 meter richting het dorp van Oudrenne aan de overkant van de weg. Hier konden we met de auto het pad inrijden en tot vlak voor het fort komen. Helaas was deze ingang grotendeels met zand bedekt. Ook hier stonden de geschutskoepels nog op het dak, en allemaal naar Duitsland gericht. Een aantal details waren nog zichtbaar. Zo was de metalen railing nog zichtbaar, die bovenlangs de voorkant van het fort bevestigd is. We weten niet waarvoor het was, volgens mij hingen daar lampen aan. En we vonden ook een stoeltje en 'n paar plastic plaatjes met Duitse teksten erop. Vanuit hier reden we verder naar Fort Metrich. Hier kan ik een heel verhaal van maken hoe en waar we hebben gezocht, maar we hebben Fort Metrich niet kunnen vinden! Achteraf waren we erg dichtbij, maar deze was te goed verstopt. Snel reden we door naar Fort Koenigsmacker in Basse-Ham.

Net buiten Basse-Ham zagen we vanuit de auto een zandpad met een slagboom ervoor. Bij de slagboom stonden de inmiddels voor ons bekende witte bordjes met Frans militair terrein erop, zo wisten we dat er aan het eind van het pad iets moest zijn. Deze keer stond er ook een rood bord bij met een mannetje erop die je duidelijk maakte dat je echt niet verder moest gaan! Ons hield het in ieder geval niet tegen. De auto stond voor de slagboom geparkeerd, vlakbij de openbare weg en we gingen lopend het zandpad af. Toen we zo'n 400 meter verder de hoek om liepen, kwamen we bij de poort van het fort. Dit moest fort Koenigsmacker zijn. Toen we ons omdraaide zagen we dat er een rode bedrijfsauto naast mijn auto voor de slagboom stond. Omdat we een fotocamera hadden die ver kan inzoomen, konden we op de camera zien dat op de deuren grote witte strepen stonden, en dat het 2 personen waren!

Geen idee waar het van was, misschien gemeente of 'n boswachter of een of andere instantie. (mail me als je het weet) Deze foto's staan op de locatiepagina van Fort Koenigsmacker. Zeer waarschijnlijk wel van de overheid, want de auto kwam naar ons toegereden! Geen idee wat ons te wachten stond. We wisten dat we er niet mochten komen en hadden geen zin in gezeik. Nu ze ons nog niet gezien hadden, besloten we op onder de toegangspoort een greppel in de duiken. De auto reed ons voorbij. Snel gingen we het pad weer op om terug naar de auto te lopen. Achter ons op de weg voor het fort konden we zien dat de auto draaide en weer terug reed onze kant op! Of ze ons gezien hadden wisten we niet. Nu rende we diep het bos in en toen hij voorbij kwam rijden stonden we achter grote struiken. Stapvoets reed de auto voorbij, het stopte en keerde weer om terug naar het Fort. Voor ons een erg spannend moment, het leek ons het beste als we ongezien weg zouden komen. Ze konden onze auto nog voor de slagboom zien staan, dus ik denk dat ze er daarom zeker van waren dat we in het Fort moesten zitten. Door heel het bos zag je de infanterieversperringen, grote ijzere pinnen kwamen uit de grond. Erg gevaarlijk om doorheen te lopen! Toch besloten we om in het bos te blijven en niet terug naar het pad te gaan. Het was ons gelukt om via de zijkant de openbare weg te bereiken. Via de weg konden we naar de auto lopen, de andere auto was nergens te zien! Ze moesten ons bij het Fort aan het zoeken zijn. Zonder het Fort echt gezien te hebben maakte we dat we wegkwamen. 2 Rotondes verder kwam de Gendarmerie ons tegemoet rijden, ze namen de afslag richting het Fort! Toeval? Of hadden de personen de Gendarmarie gebelt? We zullen het nooit weten!

Na dit avontuur reden we door Thionville langs het hoofdkwartier van de Gendarmarie, naar Fort Guentrange. Deze ligt boven op een berg, dus je moet je auto onderaan bij Chemin des Ouvrages parkeren en omhoog lopen over een smal pad. Het bestaat uit 3 kazernes. Als eerste zagen we een koksbunker met daar omheen tank- en infanterieversperringen zoals bij de meeste Forts te zien zijn. Naast de bunker was een verharde weg met daar overheen een grote ijzere poort. Aan de staat van de poort te zien is deze nog origineel. Een stukje hoger staat de hoofdkazerne, wat erg groot is. Dit terrein mag je zonder problemen op, want er lopen mensen met hun hond te wandelen. Dus deze keer zouden we zonder gevaren rondkijken en foto's maken. De grootte van het Fort is indrukwekkend. En dan te bedenken dat het ondergrondse nog doorloopt.
In de omgeving was nog meer te zien, we liepen het pad af en links en rechts van het pad waren enkele bunkers te zien. Dit waren infantariebunkers die tussen de kazernes zijn gebouwd. Al snel zagen we de tweede kazerne waar we helemaal over het dak konden lopen. Er waren zo'n 6 geschutskoepels, waarvan enkele kanonnen er nog in zaten! Eentje leek gerenoveerd, die was wel erg nieuw. Een andere was verroest en was opengereten. Op een hoek was een kleine bunker met een erg mooi uitzicht over Thionville. Daar naast stond de derde kazerne van het fort, met een soort wachttoren aan de zijkant. Toen we de opening naar de toegangsdeur in gingen, stond om de hoek een klein treinkarretje. Wat we bij de andere Forten te weten zijn gekomen is dat deze gebruikt werden om munitie door de gangen van het Fort te vervoeren. Fort Guentrange staat in een erg mooie omgeving en heeft mooie bouwwerken met de 3 kazernes. Aan te raden om een bezoek te brengen. Vanuit hier reden we door naar Longuyon waar Fort Fermont staat.
 
Fort Fermont is een museum, dus gemakkelijk te vinden via de borden in de omgeving. Een mooi museum, waar er alles aan gedaan is om je een goede indruk te geven van het leven in het fort. De gangen van Fort Fermont zijn zo'n 2 kilometer lang, en een rondleiding duurt 2 uur. En om dan in de 2's te blijven, je zit 20 meter onder de grond! Je moet van te voren reserveren. Het wordt in het Frans gegeven, maar bij de kassa is een Nederlandstalige omschrijving te koop waardoor het goed te volgen is. Ga niet volledig in zomerse kleding want de temperatuur is 11 graden en het is er vochtig. Vanuit Fort Fermont rijden we naar het plaatsje Villy, waar Fort Villy La Ferté te vinden is. Ook deze is gemakkelijk te vinden, dit is ook een museum. Deze is echter een stuk kleiner, maar zeker niet de minste! Het fort bestaat uit 2 blokken.
   
Om het terrein van het fort zie je overal versperringen in de grond. Opvallend is dat de struiken om het fort verbrand zijn, de grond is daar ook zwart. Ik denk dat ze dat gedaan hebben zodat je de versperringen goed kunt zien. In dit fort stierven 103 Franse soldaten door een gifaanval omdat het ventilatiesysteem kapot was. Deze liggen begraven op de nationale begraafplaats van Villy. Vlakbij het Fort liggen ook een aantal soldaten uit het fort begraven. Wij zijn niet in het fort geweest, voor een rondleiding moet je de burgemeester van Villy contacten. Vanuit hier reden we terug naar huis. We kijken terug naar een zeer geslaagde tour langs de Maginotlinie. Naast de locaties die wij bezocht hebben is er nog veel meer te zien van de maginotlinie. Na 3 rondleidingen moeten we toegeven dat alle forts erg op elkaar lijken dus leek ons nog meer bezichtigingen van binnen niet nodig. De afwisselingen waren zeker de verlaten forts in de bossen. De forts die niet commercieel zijn en die je echt zelf moet zoeken, en zo zijn overgeleverd aan de natuur. We hopen dat we je een goede indruk hebben gegeven over de te bezoeken forts van de Maginotlinie. Voor ons zeker niet te laatste wo2 Tour, dit smaakte zeker naar meer!