Reisverslag Polsky-Tour

23 t/m 27 februari 2009

 

Nadat we onze eerste tour naar Normandië gedaan hadden wilden we graag nog eens naar Auschwitz toe. Je hoort en leest de verhalen, op tv zie je de vele films en documentaires, maar het is altijd beter om het met je eigen ogen te zien en te beleven. Wij doen de oorlogtours altijd met z'n 2-en. Dat is veel makkelijker met het vervoer en hotelkamers enzo. We zijn ons gaan verdiepen wat er in Polen nog meer van de Tweede Wereldoorlog te zien is en wat wij interessant en de moeite waard vinden. De bedoeling was om met het vliegtuig te gaan, dus dan zijn we in Polen volledig afhankelijk van het openbaar vervoer. Helaas lagen een aantal locaties te ver uit elkaar om in 1 reis te plannen. In Warschau vonden we een aantal interessante locaties in en rond de stad. Op zo'n 2 uur rijden van Warschau vonden we het concentratiekamp Majdanek in de stad Lublin. Als we er gemakkelijk konden komen zouden we het bezoek inplannen, dan konden we Auschwitz vergelijken want we hadden nog nooit een kamp gezien!

 
We hadden uitgezocht dat we vanaf Dusseldorf Airport naar Warschau konden vliegen en vanaf het station met een rechtstreekse verbinding met de trein naar Krakau konden gaan, en we vanaf Krakau naar Weeze Airport terug konden vliegen. Eigenlijk precies wat we wilden! Om van Warschau naar Lublin te reizen gingen we proberen om een Poolse taxichauffeur te strikken die ons heen en terug wilde brengen. Of dat gelukt is lees je een stuk verder in het verslag! Voor het vervoer in de stad en in de getto besloten we het te voet te doen en 2 museum's met de taxi te gaan. Voor het vervoer in Krakau hadden we van mijn neef een telefoonnummer gekregen van een zwarte-taxi. Het was 'n gepensioneerde man die alles van de stad en vooral de oorlogtijd weet. Als je hem van te voren inlicht dat je naar Krakau komt kun je hem voor een aantal dagen als je gids nemen. Best spannend voor ons want we wisten niet echt wat we moesten verwachten.
 
Dag 1, 23 februari 2009
 
Vandaag stond op de planning: Strijdkrachten museum, Voormalig hoofdkwartier Gestapo (Gevangenschap- en Martelmuseum), Stad Warschau, Getto Warschau. We kwamen aan het begin van de middag aan op het vliegveld van Warschau. Vanuit het vliegtuig zagen we dat er nog flink wat sneeuw in Polen ligt. De straten waren gelukkig schoongemaakt, op de stoep lagen overal grote bergen met sneeuw. Met de taxi zijn we naar ons hotel gegaan en hebben even de omgeving verkend. Na een tijdje zijn we in een grote winkelstraat in een taxi gestapt die ons naar het strijdkrachten museum mocht brengen. Het was een jonge chauffeur, die iets ouder dan ons zelf was en hij was erg vriendelijk. Zijn naam was Pavo. We vroegen aan hem of hij iemand wist die ons de volgende dag naar Lublin kon brengen. Meteen bood hij zichzelf aan, dus dat was snel geregeld! We hadden afgesproken dat hij ons 2 uur heen zou rijden, daar zou wachten, en ons weer mee terug zou nemen. En dat omgerekend voor zo'n 60 Euro per persoon, dat vonden we wel de moeite waard!
Pavo had beloofd ons de volgende morgen bij het hotel op te halen. We konden bijna niet geloven dat dit zo snel gelukt was. We stonden aan de rand van de stad bij het strijdkrachten museum, best een eindje van het centrum af. Bij elke stap verdwenen onze schoenen steeds in de diepe sneeuwlaag. We keken naar de ingang van het museum en zagen dat een groot hek sloot het terrein afsloot. Het zag er ook erg verlaten uit. Dat was een beetje jammer, maar al snel zochten we naar een mogelijkheid om toch nog iets te kunnen zien. We gingen langs het hek lopen, wat om het hele terrein heen staat. Daardoor konden we eigenlijk alles zien wat buiten uitgestald stond. Als je onze fotopagina bekijkt kun je niet zien dat we niet op het terrein geweest zijn. Onze voeten waren inmiddels helemaal nat geworden omdat het sneeuw zo'n 30 centimeter diep was.
 
Het was tijd om terug te gaan naar het hotel, dan konden we nog het andere museum proberen want het was al tegen 4 uur. In het hotel snel voeten gedroogd en omgekleed en dan opzoek gegaan naar een taxi die ons naar het gevangenschap- en martelmuseum kon brengen. Dat was in de oorlog het hoofdkwartier van de Gestapo in Warschau. Toen we bij het museum kwamen waren we net een kwartier te laat! Na het geluk van het regelen van de chauffeur voor naar Majdanek, was dit de 2e tegenvaller van de dag. Op de deur stonden de openingstijden, het was vanaf 8 uur al geopend de volgende dag dus dat kwam goed uit. Nu konden we voordat we naar Lublin gingen eerst naar dit museum. Dus snel met de taxi terug naar het centrum om te eten en te chillen.
 
Warschau heeft een mooie binnenstad, met oude gebouwen en allemaal knus op elkaar. Er zijn veel leuke restaurants en cafeetjes. Op de planning stond de getto. We hadden de kaart bij die je hier naast ziet, (klik voor een vergroting) de meeste wegen zijn er nog steeds dus het moest geen probleem zijn om het te vinden. We vonden over de straat sporen waar de gettomuren gestaan hebben. Grote tegels met daarop "Mur Getta-Ghetto wall 1940-1943" kruisen de straat en de stoep. Erg bijzonder om te zien, je ziet precies waar de muur gestaan heeft. Ons eerste teken van de Getto van Warschau. Even verderop stond een groot monument. Langs de kant van de weg volgende we de bordjes "Umschlag Platz" die ons naar het monument zou brengen op de plaats waar de Joden op de trein moesten stappen. Het was gemakkelijk te vinden.

Er is niet veel te zien, alleen een groot monument dat herinnerd aan de opstapplaats. We liepen door de wijk heen, en zagen eigenlijk niet zoveel overblijfselen van de Getto. We wilde nog graag een stuk muur zien, of oude Getto gebouwen. Een aantal winkeliers gevraagd maar ze zeiden allemaal dat er niks over was gebleven. De Polen waren trouwens bijna allemaal aardig en behulpzaam. We hadden de hoop bijna opgegeven en besloten om een taxi naar het hotel te nemen. We vroegen de chauffeur of hij ons naar getto gebouwen of muren kon brengen, maar hij kon zich helaas niks herinneren. Dan zou er wel helemaal niks meer over zijn dachten we. Totdat de chauffeur zich ineens iets herinnerde en we lieten ons er naar toe brengen. We kwamen bij een plein met een groot holocaust monument. Niet helemaal waar we op hoopte, maar hij had z'n best gedaan. Wij geven niet zoveel om monumenten. Ze zijn zeker belangrijk maar we vinden het niet interessant om te zien. We hadden even wat foto's gemaakt en een stukje gefilmd en toen weer de taxi ingedoken. De meneer kon zich nog iets herinneren en wij vonden het wel best we zien het wel waar we uitkomen, misschien wel weer een monument?

 
Hij bracht ons naar een nog overeind staand getto gebouw! (zie foto) Zelfs de getto muur zat nog een stuk aan het gebouw vast! Voor ons een complete verassing, we hadden niet meer verwacht in deze avond nog te zien waar we op hoopten. Aan de muur zat een koper plakaat met een tekst over de getto. Ik denk dat we zeker een half uur bij het gebouw zijn geweest en van alle kanten foto's hebben. De taxi stond braaf op ons te wachten. Toen we weer waren ingestapt zei de chauffeur ons naar een ander gebouw te brengen, hij had de smaak te pakken. Het kan ook zijn dat hij nu pas snapte wat we kwamen doen! We kwamen in 'n smal straatje bij een huis, waar aan de zijkant een oud getto gebouw stond. Er was een grote kas omheen gebouwd om het te beschermen. Omdat het rond half 11 s'avonds was, konden we er niet in. De vriendelijke chauffeur deed nog een poging en belde aan, maar ze dden niet meer open. We vonden het niet heel erg, we waren tevreden over onze eerste dag.
Tot slot stopte we in een oud getto straatje waar er nog een getto-huis overeind stond tussen de wat nieuwere huizen. Het was gaaf om te zien, het was een huis met zo'n gammel ijzer balkonhekje aan de voor- en achterkant. Het huis stond al tientallen jaren leeg. Helaas kan ik de locatie niet doorgeven, ik heb geen idee waar het was. We lieten ons afzetten voor het hotel, bedankte de behulpzame Pool en gaven uiteraard een mooie fooi mee. De eerste dag was ondanks 2 gesloten musea's zeer geslaagd. De volgende dag zou chauffeur Pavo voor ons hotel staan om 08:00 uur, om met ons op pad te gaan.
 

Ik bereid onze wo2-reizen altijd tot in de details voor! Ik heb achteraf spijt dat ik niet beter onderzoek gedaan heb naar de overblijfselen van de getto in Warschau. Op internet kwam ik dit tegen: In de straat Ulica Prozna vind je de enige huizenblokken van het joodse getto die nog over zijn (zie foto). Nog iets wat wij gemist hebben: Er is nog een gedeelte van de originele muur zien in de Gouden straat (Ulica Zlotej 60) en in de Hooi Straat (Ulica Siennej 55). Enkele gebouwen vind je rondom het Paddestoelen Plein (Plac Grzybowski). Dit is nog steeds de Joodse buurt van Warschau en hier staat achter het Joodse theater (Teatr Zydowski) de synagoge, Nozyk Synagogue.

Door de hulp van chauffeur hebben we toch nog wat gezien, maar zou deze straat zeker op ons lijstje gezet hebben! Tip voor diegene die nog moet gaan.

 
 
Dag 2, 24 februari 2009
 

Vandaag stond, na 'n kleine aanpassing op de planning: Voormalig Hoofdkwartier Gestapo (Gevangenschap- en Martel museum), Concentatiekamp Majdanek. Het kamp zou onze allereerste concentratiekamp worden wat we gaan zien. De 2e dag begint goed, chauffeur Pavo heeft zijn woord gehouden en staat netjes op tijd voor ons hotel. We vertelde dat we eerst naar het Voormalig Gestapo Hoofdkwartier wilde gaan, dat vond hij geen probleem. Aangekomen bij het museum bleef Pavo wachten en gingen wij naar binnen. Het was gratis toegang. Het museum bestond uit een open ruimte van zo'n 10 bij 10 meter en 2 lange gangen die op de open ruimte uitkwamen. In de gangen zijn een aantal cellen, sommige met enkelkettingen en martelwerktuigen. Er was ook een verhoorkamertje te zien en een kantoor van een officier. Aan de muren was genoeg te lezen, verhalen van gevangenen en informatie over hoe de Gestapo te werk ging. Zelfs in de muren kon je teksten lezen die door gevangenen erin waren gekrast. Zo zag je vele pro-Poolse teksten en uiteraard anti Duitse, liefdesverklaringen en dagtellingen d.m.v. geturfde streepjes. Door de luidsprekers klonken akelige geluiden zoals geschreeuw, smeekgebeden en stokslagen. Aan de muur hing ook een tv schermpje met een touch-screen. Daarop was een animatie te zien met de route die een Duits Gestapobusje aflegde van de getto naar het Hoofdkwartier. Dat was mooi gedaan. We zijn ongeveer een half uur binnen geweest, met in het achterhoofd dat Pavo de chauffeur voor de deur stond te wachten. We wilde de mevrouw die vooraan bij de deur zat nog wat geld geven, maar dit nam ze niet aan!

We vertrokken naar Lublin, het was 168 kilometer rijden. We hadden geen idee of dit wel de moeite was, maar we zijn waarschijnlijk maar 1 keer in Warschau. Onderweg kregen we een goede indruk van de rijstijl van de Polen. Op een ruime 2-baans weg gaan automobilisten aan de kant als er een auto in wilt halen, zodat je met 3 auto's naast elkaar rijdt als er een tegenligger komt. Om de chauffeur te bedanken die aan de kant gaat, knipperen even de waarschuwingslichten. Zo ging dat de hele rit door, dat was grappig om te zien en iedereen wist hoe het werkte! Na iets meer dan 2 uur waren we bij Majdanek aangekomen.

 
Onze eerste indruk was: Wauw! We zagen hoe groot en kamp was, dat hadden we niet zo groot verwacht. Met de auto reden we naar de parkeerplaats langs de wachttorens op. Het was erg indrukwekkend om te zien. De lucht was strak blauw en de zon scheen, terwijl alles bezaaid was met een dikke pak sneeuw. We zagen de barakken staan, de vele hekwerken met wachttorens ertussen en de schoorsteen van het crematorium. We hadden er zeker geen spijt van dat we hier naartoe zijn gegaan. In Auschwitz zijn veel barakken kapot en het grote crematorium is vernietigd, in Majdanek is het crematorium nog helemaal intact, net als de desinfectie-, dokters- en Zyklon-B opslagruimte. De barak met de duizenden schoenen is erg indrukwekkend om te zien, het staat helemaal vol. Helaas is een paar weken na ons bezoek deze barak afgebrand! Er was voor het museum een informatiecentrum, maar daar was niet veel te zien.
 
Tenslotte gingen we naar het monument wat boven aan een grote trap op een heuvel staat. Vanaf daar heb je een mooi overzicht van het kamp. We hebben zo'n 2,5 uur rondgelopen, Pavo liep met ons mee die had het ook nog nooit eerder gezien. We lieten ons terugbrengen naar Warschau waar we na even gerust te hebben in de stad wat gingen eten en onze laatste avond gingen vieren. We hadden Pavo meteen gevraagd of hij ons morgen bij het hotel op wilde halen en om ons naar het station te brengen. Hij zegde uiteraard toe, en ook hij kreeg een mooie fooi van ons mee. De volgende morgen zouden we met de trein naar Krakau gaan, waar het volgende avontuur op ons stond te wachten.
 
 
Dag 3, 25 februari 2009
 
In de planning stond: Trein pakken naar Krakau, Schindler- en gettotour met gids, bezoeken zoutmijn, binnenstad Krakau. De dag begon 's morgens rond half 8. We waren op de taxichauffeur Pavo aan het wachten, maar hij kwam niet opdagen! Om toch op tijd te zijn voor de trein, zijn we een andere gaan zoeken. Een kwartier later stonden we op het station. Een erg groot gebouw, met een enorme hal. De treinrijden stonden in het groot boven de balie's maar we snapte er niks van. Aan de balie was het gelukkig wel duidelijk, we hadden 12 minuten voordat de trein vertrok. De treinen die er stonden zagen er best oud uit. Als het goed is hadden wij een modernere trein dan de standaard treinen in Polen. Op het perron waren we al 15 min aan het wachten, er stond wel een trein op het spoor achter ons, maarja hij zou hier vertrekken. We stonden op en vroegen we aan iemand of het de trein naar Krakau was, en dat was inderaad de trein die we moesten hebben.
 
Toen we instapte gingen de deuren ook meteen dicht! Waarschijnlijk hebben ze het in het Pools omgeroepen dat hij vanaf een ander spoor vertrok. We besefte dat we geluk hadden dat hij achter ons stond en we nog net optijd waren. In de trein zochten we contact met ons contactpersoon in Krakau, een gepensioneerde Poolse man die we enkele dagen als gids hadden gevraagd. We hadden hem nog nooit gezien, ik had zijn telefoonnummer van mijn neef gekregen die hem enkele maanden daarvoor toevallig was tegengekomen in Krakau. Hij belde ons op en spraken af dat hij op het perron op ons zou wachten. We vonden het best spannend want we hadden geen idee hoe deze man eruit zag. De trein was zoals we gelezen hadden een mooie moderne trein, met aparte coupe's die afgesloten werden met een glazen deur. De reis duurde 3 uur, en mooi volgens planning kwamen we rond 12 uur aan op station Krakau. Onze gids stond met een bordje op het perron te wachten. We hadden elkaar snel gevonden, het kon bijna niet mis. Hij sprak Engels, je moest wel goed luisteren om het te verstaan. Nadat we kennis hadden gemaakt liep hij met ons mee naar het hotel, want we hadden geen idee hoe we er moesten komen. We vroegen wat er eigenlijk op dat bordje stond wat hij vast had. Er stond BOB. Hij heet Bobuschwa of zoiets maar dat was te moeilijk dus had hij het afgekort tot Bob. Nadat we ons ingecheckt hadden en waren opgefrist stapte we bij hem in zijn auto. Zijn auto ging vol met kleine souveniertjes van klanten. Dat was leuk om te zien, er hingen allerlei sleutelhangertjes, muntjes, poppetjes en knuffeltjes in zijn auto. Ook had hij een gastenboek in zijn auto liggen. We hadden erin gekeken en er zaten veel Nederlanders tussen, erg leuk om te lezen. En iedereen was erg positief over Bob. Hij wist dat hij mijn neef ook een paar dagen had gereden, en verwees naar een bladzijde in het boek waar hij een tekst had geschreven. Erg gaaf om zover van huis in een boek van een auto in Krakau iets te lezen wat een familielid geschreven heeft.
 
De chauffeur voelde meteen ook erg vertrouwd aan, ookal kende we hem niet. We begonnen de Schindler-tour, die bestond uit enkele filmlocaties voor de film Schindler's list. Deze bestond uit het voormalig Getto, locatie werkkamp Plaszow, 'n plein met winkeltje uit de film, Joodse Synagoge, een brug en uiteraard de fabriek. De tour met de vele verhalen van Bob zijn echt een ervaring. Hij verteld zoveel, hij stopt af en toe onderweg om dingen uit te leggen en aan te wijzen. Hij is een echte gids! We zijn op locaties geweest waar we zelf nooit heen zouden gaan. Zo zijn we in een Joodse synagoge geweest, apart om te zien. Overal hingen gedenkstenen, en achter de synagoge was een begraafplaats met Joodse kruizen enzo. We moesten binnen een keppeltje op ons hoofd. Uit respect deden we dat, maar we voelde ons best voor schut staan. De hoogtepunten waren stukken gettomuur en nog bestaande gettohuizen. We eindigde bij de fabriek van Oskar Schindler.

Bob vertelde dat ze de oude muren aan het afbreken waren en de fabriek opnieuw aan het bouwen waren. Onbegrijpelijk, straks is er niks meer origineel. We stonden even op de binnenplaats en je kon de oude muren nog zien staan, en daarnaast stond een nieuw modern gebouw, wat de nieuwe fabriekshal moest voorstellen. We denken dat de historische waarde nu zo goed als weg is. Maar goed, we vertrokken richting Wieliczka waar de zoutmijn staat niet zo heel ver van Krakau. Bob kocht de kaartjes voor ons en ging zelf terug naar de stad, en zou later terugkomen. Wegens omstandigheden hadden wij onze rondleiding gemist waardoor we een afweging moesten maken: of 45 min wachten of terug gaan en dan nog de binnenstad zien. We besloten om terug te gaan want wachten hadden we echt geen zin in! We wilde Bob bellen, maar dan zul je net zien dat de telefoon waar zijn nummer op stond in het hotel is achtergebleven. We konden hem niet bereiken, dus zijn we gaan lopen in de hoop een taxi tegen te komen. Na zeker een kwartier gelopen te hebben kwamen we een taxi tegen die we meteen aanhielden. We moesten best veel afrekenen naar ons hotel, Bob was uiteraard veel goedkoper! In het hotel hadden we hem gebelt en hij kon het niet geloven en voelde zich schuldig dat wij was weggegaan. We spraken af voor de volgende dag, dan stond Auschwitz op de planning. We bezochten de binnenstad, wat er erg gezellig uit ziet. Mooie gebouwen en leuke cafe's en restaurantjes. Avonds zijn we wat gaan eten in een typisch Pools restaurant, om daarna een beetje aangeschoten terug te keren naar het hotel.

We kijken terug naar een zeer geslaagde dag. De ontmoeting met Bob was erg leuk en als gids is hij geweldig! We hebben al heel veel gezien en het uiteindelijke doel van deze reis moest nog komen!

 
 
Dag 4, 26 februari 2009
 
Vandaag stond in de planning: Auschwitz I en Auschwitz II Birkenau. Als eerste lieten we ons naar Auschwitz 1 rijden, het zogenaamde werkkamp. Bob ging toch weg en zou zo'n 2 uur later terugkomen. Als je binnenkomt zie je het bord 'Arbeit Macht Frei' boven de poort. Een kamp wat een heel stuk kleiner was dan Birkenau maar wel zeer indrukwekkend. Er staan grote stenen gebouwen, naast elkaar met een weg ertussen. Zo heeft het wat weg van een woonwijk. In elk gebouw is een tentoonstelling te zien. Er is veel uitgestald, zoals potten/pannen, haarborstels, brillen, koffers, speelgoed, schoenen, proteses en zelfs haren! Erg vreemd om dit allemaal te zien. Je kunt je het pas voorstellen hoe het daar is als je er zelf bent. Het is niet uit te leggen in woorden. In de hoek van het kamp staat nog het huis van kampleider Rudolf Hess. Bob vertelde ons hierover. Hess woonde met zijn hele gezin net langs het kamp met bijna een wachttoren in zijn achtertuin.

 

We hebben 2,5 uur rondgelopen over het kamp, we wilde nu het vernietigings gedeelte van Auschwitz wel eens zien, Birkenau. We reden eerst naar een afgelegen stuk ongeveer 1 kilometer van Birkenau af. Daar stonden namelijk twee treinwagons uit de Tweede Wereldoorlog. Bob wist ons te vertellen dat de wagons tientalle jaren op een afgelegen station in Frankrijk hadden gestaan. Toen een oude Fransman op zijn trein stond te wachten zag hij tot z'n grote verbazing de wagons tussen de struiken staan. Hij had zelf in zo'n wagon gezeten, dus herkende het meteen! Nadat hij de stationsopzichter had aangesproken daarop zijn ze later naar Krakau gereden en staan ze nu dus vlakbij Birkenau. Wat ze er mee gaan doen wist hij niet. Een apart verhaal om te horen. Ik wou dat ik kon aanwijzen waar ze staan, maar ik heb geen idee meer waar het ergens was.
 
Nog voordat we bij de ingang afgezet werden reden we nog even achter het kamp langs, omdat Bob ons nog iets wilde laten zien. En we kwamen op een locatie aan, waar een huisje gestaan heeft, met een einde verderop de hekken van Birkenau. Het wordt "The Little Red House" genoemd. Het enige wat er nog te zien was, was een hek om de tuin heen met in het midden een bord met het verhaal van het huisje erop. Het verhaal daarachter was, dat het huis zo dicht bij het kamp stond dat de Duitsers bang waren dat de bewoners in de gaten kregen wat zich daar afspeelde en het aan iedereen zouden doorvertellen. Een aantal gevangenen communiceerde met de mensen die dichtbij de kampen woonde, door briefjes door de hekken door te gooien en die werden dan door bewoners opgeraapt. Dat geldt niet alleen voor Auschwitz. Zo kwam de lokale bevolking vaak te weten wat er zich binnen de hekken afspeelde. De Duitsers wilde persee het huis in handen hebben, want niemand mocht weten waar ze mee bezig waren! Uiteindelijk is het ook gelukt, en het huis is in beslag genomen door de SS. De Duitsers hebben 2 gaskamers in het huis gemaakt. Een monument op de plaats van het huisje verteld het verhaal. Wist je trouwens dat de Duitsers naast Birkenau bezig waren om nog een kamp te bouwen? Je ziet een grote open vlakte naast het kamp. De betonnen pilaren waar het prikkeldraad aan vast gemaakt wordt waren al neergezet. Het beton waar de barakken moesten komen waren ook al gestort. Raar om te zien, ik had er nog nooit van gehoord. We waren blij dat Bob het ons liet zien anders hadden we dit nooit geweten. Klik hier voor de foto hiervan.
 

We kwamen aan bij de poort van Birkenau. Erg indrukwekkend om de toren te zien met de spoorlijn daar onderdoor. Het was inmiddels best koud geworden en er hing een lichte mist boven de sneeuwlaag. Eigenlijk was het perfect, want zo hing er een trieste sfeer. Het is anders als je over het kamp loopt met strak blauwe lucht en fluitende vogeltjes in de bomen. Het was erg stil, de schoolkinderen die in grote groepen langsliepen zeiden geen woord. Het kamp is reusachtig groot. Je moest goed kijken om aan de overkant de hekken te kunnen zien die om het hele terrein heen staan. Het kamp bestaat uit vele delen. Zo zijn de mannen en vrouwen verdeeld en de kinderen, er waren gedeeltes waar alleen Hongaren verbleven, en gedeeltes voor de Polen. Bij binnenkomst werden deze selecties meteen gemaakt. Het lijkt me verschrikkelijk om je familie letterlijk uit je handen gerukt te zien worden. Diegene die te ziek waren, werden meteen doorgestuurd naar de gaskamers. De Duitsers hadden de crematoriums opgeblazen om het bewijs te vernietigen. Hier zijn alleen nog stukken beton van over. De spoorlijn gaat 1 baans onder de poort door, en splitst zich dan naar 2 banen. Zo konden er 2 treinstellen tegelijk naar binnen. In vergelijking met Auschwitz 1, is hier minder te zien maar is deze wel veel indrukwekkender vanwege de omvang van het kamp. Met weer een ervaring rijker zijn we langs een groot industriegebied gereden. Volgens Bob noemen de Polen dat 'Auschwitz 3'. Het was een enorm werkterrein, waar de gevangenen moesten werken. Om het hele terrein staan nog steeds de grote betonnen muren. De joden die daar zaten mochten van geluk spreken, want zolang je de kans kreeg om te werken kon je de oorlog overleven. Volgens hem ging het om zo'n honderduizend gevangenen.

 
Onze Polenreis eindigde hier. Het was zeer geslaagd, we hebben heel veel gezien. Het reizen naar Warschau en Krakau ging super goed. In Polen is alles goed betaalbaar, dus maak je geen zorgen over de kosten. De mensen zijn erg vriendelijk en bereid je te helpen. De chaffeurs die wij hebben ontmoet waren niet duur, we hebben steeds met fooien zitten strooien. Als iemand het tel.nr van de chauffeur/gids uit Krakau wilt hebben dan moet je me even mailen, ik heb zijn nummer altijd bewaard. We zijn die avond nog de stad in geweest om het af te sluiten, en de volgende dag zijn we door Bob bij het hotel opgehaald en naar het vliegveld gebracht. We vonden jammer dat er een einde was gekomen aan onze avonturen in Polen. In de auto schreven we een mooi stuk in het gastenboek wat in zijn auto lag, en tot slot maakte we een foto waar we met z'n 3-en voor zijn auto stonden. Zeer waarschijnlijk gaan we deze meneer nooit meer zien! Wat we wel zeker wisten is dat dit niet ons laatste WO2-reis was!
 
Voor alle foto's van onze Polsky-tour, kijk bij de locatiepagina's.